فصل دوم: مرور مطالعاتی…………………………………………………………………………..9 

     2-1. مقدّمه……………………………………………………………………………………………………………….10

     2-2. تاریخچه صنعت برق ایران ………………………………………………………………………………….11

     2-3.وظایف و ماموریت صنعت برق ایران……………………………………………………………………..12

     2-4.صنعت برق ایران تا پایان سال 1392………………………………………………………………………13

          2-4-1.تولید نیروی برق ………………………………………………………………………..………………13

         2-4-2.تولید نیروگاه های کشور……………………………………………………………….………………15

         2-4-3.سوخت مصرفی نیروگاه ها……………………………………………………………..……………..17

     2-5.انتقال و فوق توزیع……………………………………………………………………………….……………..17

         2-5-1.انتقال انرژی الکتریکی…………………………………………………………………..……………..18

         2-5-2.توزیع انرژی الکتریکی…………………………………………………………………………………19

         2-5-3.شبکه توزیع نیروی برق……………………………………………………………….………………20

     2-6.شرکتهای برق منطقه ای………………………………………………………………………..……………..23

         2-6-1.ساختار سازمانی شرکتهای برق منطقه ای……………………………………….………………24

     2-7.هدفمندی یارانه ها در ایران………………………………………………………………….……………..24

     2-8.کارایی و مفهوم آن…………………………………………………………………………………………….26

     2-9.تحلیل پوششی داده ها………………………………………………………………………………………..26

         2-8-1.انواع الگوهای( DEA )……………………………………………………………….……………28

     2-10.تحلیل پوششی داده های شبکه ای………………………………………………………………………29 

         2-10-1.انواع مدلهای ساختار شبکه ای……………………………………………………..……………29

     2-11.پیشینه تحقیق…………………………………………………………………………………….……………33

-1 مقدمه

برق به عنوان صنعت زیر بنایی در فرآیند توسعه اقتصادی کشور و ایجاد زیر ساخت های توسعه  نقشی ارزنده و اساسی دارد و بستر های لازم را برای پویایی و رشد کشور در زمینه های گوناگون اقتصادی ، صنعتی ، فرهنگی و اجتماعی را فراهم می سازد . برای داشتن صنعت برق هوشمندتر و پویا تر در فرآیند توسعه اقتصادی کشور و همچنین ایجاد زیر ساختهای توسعه ، ارزیابی و تجزیه کارایی صنعت برق در سه مرحله تولید ، انتقال و توزیع را با توجه به موقعیت جغرافیایی در هر منطقه تحت پوشش ضروری تلقی می شود  .

یکی از ابزارهای مناسب و کارآمد در زمینه ارزیابی کارایی نسبی ، تحلیل پوششی داده‌ها می‌باشد که به عنوان یک روش غیر پارامتری به منظور محاسبه کارایی واحدهای تصمیم گیرنده استفاده می‌شود. امروزه استفاده از تکنیک تحلیل پوششی داده‌ها با سرعت زیادی در حال گسترش بوده و در ارزیابی سازمانها و صنایع مختلف مانند صنعت بانکداری، پست، بیمارستانها، مراکز آموزشی، نیروگاهها، پالایشگاه‌ها و… استفاده می‌شود. استفاده از مدلهای تحلیل پوششی داده‌ها علاوه بر تعیین میزان کارایی نسبی، نقاط ضعف سازمان را در شاخصهای مختلف تعیین کرده و با ارائه میزان مطلوب آنها، خط مشی سازمان را به سوی ارتقای کارایی و بهره وری مشخص می‌کند [13] .

2-2 تاریخچه صنعت برق ایران

در سال 1279 هجری شمسی یک موتور برق 12 اسبی 110 ولت از خارج از کشور خریداری و در “بالا خیابان مشهد” نصب شد تا برای روشنایی حرم مطهر حضرت‌ امام‌رضا(ع) مورد استفاده قرار گیرد. اما اولین مجوز تاسیس یک کارخانه برق در کشور به یک بازرگان ایرانی به نام حاج‌حسین آقا امین‌الضرب داده شد . حاج امین‌الضرب اقدام به تاسیس اولین کارخانه برق عمومی در تهران کرد. تهران تا سال 1283 هـ.ش فاقد برق بود. از این زمان به بعد چند خیابان عمده تهران دارای برق شدند
در این هنگام شهرداری تهران مسوولیت تهیه، نصب ،‌تعمیر و نگهداری تأسیسات مربوط به روشنایی معابر را برعهده داشت و به این منظور در شهرداری تهران واحدی به نام “اداره روشنایی” ایجاد شد.
تا اینکه در سال 1315 با تصویب اساسنامه مؤسسه برق شهرداری تهران،‌اداره روشنایی شهرداری به مؤسسه برق تهران تبدیل شد و به عنوان یک مؤسسه مستقل زیرنظر شهرداری به انجام وظایف خود پرداخت.
در واقع تا سال 1341 برای مدیریت برق کشور سازمان واحدی وجود نداشت و تصمیمات کلان از طریق وزارت کشور و سازمان برنامه و بودجه به شهرداریها و مؤسسات خصوصی یا دولتی متولی برق در شهرستانها ابلاغ و اعمال می‌شد. با افزایش تقاضا و خارج شدن تولید و مصرف برق از وضعیت محدود منطقه‌ای و بخصوص ایجاد نیروگاههای آبی در برنامه سوم عمرانی کشور که از مهرماه 1341 به اجرا گذاشته شد، صنعت برق اهمیت بیشتری یافت و ایجاد سازمان مستقلی برای توسعه این صنعت لازم تشخیص داده شد.