مبانی نظری سبک رهبری و رضایت شغلی (فصل دوم تحقیق)
فصل دوم: ادبیات تحقیق
بخش اول (رهبری) …………………… 14
مقدمه…………………………….. 14
تعریف رهبری ………………………. 15
تمایز مدیریت و رهبری……………….. 16
تعریف سبک رهبری……………………. 17
تئوریهای رهبری ……………………. 18
تئوریهای شخصیتی رهبری ……………… 19
نظریه سنتی رهبری ………………….. 19
نظریه صفات شخصی رهبر……………….. 20
تئوریهای رفتاری رهبری ……………… 20
مطالعت دانشگاه آیووا ………………. 21
مطالعات دانشگاه اُهایو ……………… 22
مطالعات دانشگاه میشیگان ……………. 22
شبکه مدیریت ………………………. 23
تحقیقات اسکاندیناوی ……………….. 25
تئوریهای اقتضایی ………………….. 26
الگوی فیدلر ………………………. 26
تئوری موقعیتی هرسی و بلانچارد………… 28
تئوری مبتنی برتبادل نظر رهبر با اعضاء .. 31
تئوری مسیر ـ هدف ………………….. 32
الگوی رهبری مشارکتی ……………….. 34
متغیرهای موقعیتی در الگوی تجدیدنظر شده رهبری مشارکتی 35
پنج شیوه رهبری در الگوی رهبری مشارکتی .. 36
سیستمهای مدیریت …………………… 37
سبک رهبری لیکرت …………………… 37
تئوریهای جدید رهبری ……………….. 41
جایگزینی رهبری ……………………. 41
رهبر عملگرا و رهبر ایجاد کننده تحول …. 42
رهبر عملگرا ………………………. 43
رهبرانی که تحول ایجاد میکنند ……….. 43
بخش دوم (رضایت شغلی)……………….. 45
ارزشها …………………………… 45
انواع ارزش ……………………….. 45
نگرشها …………………………… 46
انگیزش …………………………… 47
نظریههای انگیزش …………………… 49
تئوریهای محتوایی ………………….. 50
1ـ تئوری سلسله مراتب نیازها…………. 50
2ـ تئوری دو جنبهای انسان …………… 53
3ـ تئوری دو عامل انگیزش ……………. 53
4ـ تئوری سه نیاز مککلند ……………. 54
5ـ تئوری نیازهای زیستی، تعلق و رشد ….. 55
تئوریهای فرآیندی ………………….. 56
1ـ تئوری انتظار و احتمال …………… 56
2ـ تئوری برابری …………………… 58
3ـ تئوری اسناد ……………………. 59
انواع نگرش ……………………….. 60
رضایت شغلی ……………………….. 62
رابطه انگیزش با رضایت شغلی …………. 62
1 تاریخچه مطالعات در مورد رضایت شغلی … 62
2 تعریف رضایت شغلی ………………… 63
(1-2) تعیین رضایت شغلی ……………… 66
3 عوامل تعیین کننده رضایت شغلی ……… 67
4 عوامل مؤثر بر رضایت شغلی …………. 69
5 فاکتورهای مؤثر در رضایت شغلی از نظر «جنیفر» 70
6 پیامدهای رضایت شغلی و عدم رضایت شغلی . 71
7 نظریههای رضایت شغلی ……………… 72
– نظریه «بروفی»……………………. 72
– نظریه «کورمن» …………………… 73
– نظریه «پارسون» ………………….. 74
اندازهگیری رضایت شغلی ……………… 75
بخش سوم (سابقه تحقیقاتی موضوع) ……… 77
تحقیقات خارجی …………………….. 77
تحقیقات داخلی …………………….. 80
بخش اول : رهبری
مقدمه :
هر چند به تعداد افرادی که درصدد ارائه تعریفی از رهبری برآمدهاند، به همان تعداد تعریف برای رهبری وجود دارد ولی از نظر مدیریت، رهبری فرآیند هدایت و اعمال نفوذ بر فعالیتهای گروه یا اعضای سازمان میباشد، چنین تعریفی چهارکاربرد مهم دارد.
نخست، رهبری، در مورد کسان یا افراد دیگری مثل زیردستان یا پیروان مطرح میشود.
چون این افراد یا پیروان باید دستورات رهبری را بپذیرند، درصدد تعیین مقام و منزلت ولی یا رهبر بر میآیند و در نتیجه فرآیند رهبری را امکان پذیر میسازند. همه ویژگی ها و خصوصیت های رهبری، بدون وجود پیرو و زیردست، به هیچ تبدیل خواهد شد.
دوم، رهبری مستلزم توزیع نابرابر قدرت بین رهبر و اعضای گروه میشود. اگرچه اعضای گروه بدون قدرت نیستند و میتوانند فعالیتهای گروه را از راههای متعدد و گوناگون شکل دهند، ولی تردیدی نیست که معمولاً قدرت رهبر بسیار بیشتر است.
سومین جنبه رهبری توانایی وی در به کارگیری شکل های مختلف قدرت برای اعمال نفوذ بر رفتار پیروان از راههای گوناگون است. در واقع این رهبران هستند که میتوانند بر کارکنان و اعضای سازمان اعمال نفوذ نمایند به گونهای که آنها برای خیر و صلاح شرکت فداکاری یا ایثار نمایند.
چهارمین جنبه رهبری آمیزه ای است از سه جنبه نخست و آگاهی از اینکه رهبری با «ارزش ها» سروکار دارد. رهبری معنوی با ارزشها سروکار دارد و ایجاب میکند که درباره راهها وگزینه هایی که در پیش رو قرار دارد به پیروان آگاهی لازم داده شود تا آنها بتوانند هنگام واکنش نشان دادن در برابر پیشنهاد یک رهبر جهت رهبری، انتخابی آگاهانه بنمایند. ( استونر[1]، فری من[2] وگیلبرت[3]، 1935، ص 804)
تعریف رهبری
ـ کیمبل وایلز[4]، رهبری عبارت از هر نوع کنشی است که برای تعیین هدفها و مقاصد جمعی و وصول به آنها صورت میگیرد. ( طوسی، 1377، ص 26 )