مقاله بازتاب مضامین ادب فارسی در نقوش سفالینه های دوران سلجوقی

*دکتر سوسن یزدانی

 دوران فرمانروایی سلجوقیان ، عصر طلایی فرهنگ و هنر و تمدن ایرانی – اسلامی به شمار می آید. هنر سفالگری از جمله هنرهای کاربردی در اعصار مختلف است که تحت تاثیر عوامل گوناگون ، در عهد سلاجقه به اوج اعتلای خود رسیده است .

از آنجا که پیوند مضامین ادبی با نقاشی یکی از ویژگی های مهم هنر سفالگری در این دوران است، بی شک  تلفیق فرهنگ ، مضامین ادبی ، کهن الگو ها و اشعار فارسیِ منقوش بر سفالینه های این عصر در رشد و تعالی این هنر غیر قابل انکار است و پژوهش در این موضوع از اهمیت خاصی برخوردار خواهد بود.

از میان مطالعاتی که تا کنون در زمینه نقوش مختلف بر سفالینه های عصر سلجوقی انجام شده است ، پژوهشی جداگانه و مدون در ارتباط با تلفیق و تاثیر داستان های منظوم ادب فارسی در سفالگری این عصر صورت نگرفته است.

لذا در پژوهش حاضر با شیوه توصیفی – تحلیلی و تاریخی بر اساس نظریه بیش متنیت در ارتباط با مضامین ادبی در نقش و نگار های ظروف سفالی در عصر سلجوقی بحث و بررسی گردید و در نهایت نشان داده شد ، این مضامین در اعتلای هنر سفالگری در این دوران تاثیر فراوان داشته است.