فصل دوم : چارچوب نظری و پیشینه پژوهش

گفتار اول : مفاهیم حسابداری و گزارشگری مالی و دولتی

2ـ1ـ1ـ دیباچه . . . . . . . . . . . . . . .. . .. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .15

2ـ1ـ2ـ تعریف حسابداری و حسابداری دولتی . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .17

2ـ1ـ3ـ تعریف گزارشگری مالی. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .19

2ـ1ـ4ـ اهداف گزارشگری مالی . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .19

2ـ1ـ5ـ گزارشگری مالی در ایران . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 21

2ـ1ـ6ـ گزارشگری مالی در عصر تجارت الکترونیک. . . . . . . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . . .23

2ـ1ـ7ـ استفاده کنندگان از گزارشگری مالی . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. . . . ..24

2ـ1ـ8ـ امکان ارتقا گزارشگری مالی در ایران . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. . . . . . . 25

2ـ1ـ9ـ تحولات اساسی در گزارشگری . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. . . . . . . 27

2ـ1ـ10ـ واحد گزارشگری مالی . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 29

2ـ1ـ11ـ جایگاه تئوری وجوه مستقل. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 30

2ـ1ـ12ـ جریان اطلاعاتی گزارشگری مالی. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .31

2ـ1ـ13ـ محدودیت های گزارشگری مالی . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .32

2ـ1ـ14ـ گزارشگری مالی دولتی. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .34

2ـ1ـ15ـ اهداف گزارشگری مالی دولتی. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .36

2ـ1ـ16ـ مفهوم مسئولیت پاسخگویی. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .36

2ـ1ـ17ـ اصول حسابداری و گزارشگری مالی دولتی . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 39

2ـ1ـ18ـ مبانی حسابداری دولتی. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 39

2ـ1ـ19ـ مبانی تعهدی در حسابداری دولتی . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 39

2ـ1ـ20ـسامانه حسابداری حساب مستقل . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 41

2ـ1ـ21ـ انواع حسابهای مستقل . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .42

2ـ1ـ22ـ ارزیابی عملکردسامانه گزارشگری مالی و ارتباط آن با مدیریت دولتی . . . . . . . . . . . . .44

گفتار دوم : شهرداری ها و گزارشگری مالی شهرداری ها

2ـ2ـ1ـ شهرداری ها بحث نظری. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .46

2ـ2ـ2ـ پیشینه ، رشد و تحول شهرداری در ایران. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .48

2ـ2ـ3ـ مسائل مربوط به گزارشگری مالی مطلوب در شهرداری های و ارتباط آن با سامانه مالی.  .51

2ـ2ـ4ـ استفاده کنندگان گزارش های مالی و نیازهای اطلاعاتی آنها . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .52

2ـ2ـ5ـ خصوصیات ، محسنات و کاربرد حسابداری شهرداری ها. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .54

2ـ2ـ6ـ اصول و موازین حسابداری شهرداری. . . . . . . . . . . . . . . . . . . …. . . . . . . . . . . . . . . .56

2ـ2ـ7ـ اصول حسابداری در شهرداری ها و مفهوم بودجه. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .59

2ـ2ـ8ـ خلاصه دستورالعمل تهیه و تنظیم بودجه شهرداری ها  . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .66

2ـ2ـ9ـ حسابداری بودجه . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .68

گفتار سوم : پیشینه پژوهش  

2ـ3ـ1ـ موانع اجرای حسابرسی صورتهای مالی موسسات غیر انتفایی (شهرداری های استان کردستان و آذربایجانغربی . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .69

2ـ3ـ2ـ ارزیابی میزان پاسخگویی نظام مالی دولت جمهوری اسلامی ایران. . . . . . . . . . . . . . . . .70

2ـ3ـ3ـ بررسی موانع توسعه حسابداری دولتی و اثرات آن بر گزارشگری مالی دولتی . . . . . . . . .71

2ـ3ـ4ـ گزارش ارزیابی مدیریت از کنترل داخلی و بررسی فایده مندی برون سازمانی آن در ایران.72

 فصل دوم :

چار چوب نظری و پیشینه پژوهش

گفتار اول : مفاهیم حسابداری و گزارشگری مالی و دولتی  

2ـ1ـ1ـ دیباچه

افزایش رقابت و پیشرفت­های فن­آوری تحولات زیادی را در عرصه فعالیت­های اقتصادی ایجاد نموده است. شرکت­ها برای بقاء و رقابت با یکدیگر و حفظ سهم بازار و توسعه فعالیت‌های خود بایدروش­های سازماندهی و مدیریت، روش کار و تولید محصولات و یا ارائه خدمات، مدیریت ریسک و رابطه با دیگر سازمانها (رقبا ـ همکاران تجاری ـ تهیه‌کنندگان مواد اولیه) را تغییر دهند. شرکت­هایی در رقابت موفق هستند که بتوانند به مشتریان خود (داخل و خارج سازمان) توجه بیشتری داشته باشند و همچنین از ویژگی­ تصمیم­گیرهای غیرمتمرکز برخوردار بوده و زمان و هزینه اجرای فعالیت­های کلیدی خود را کاهش دهند.

امروزه شرکت­های موفق اقتصادی برای پاسخگویی سریع به تغییرات تجاری، سامانه های اطلاعاتی و اطلاعات مورد نیاز مدیریت را به نحوی تغییر داده‌اند تا بتوانند با تعریف مناسب از مزیت­های نسبی سازمان، قدرت پاسخگویی سریع به نیازهای مشتریان و همچنین کاهش هزینه­های تولید و افزایش سهم بازار را با حفظ کمیت محصول در سرلوحه فعالیتهای خود قرار دهند. از این رو ،در ارزیابی معیارهای اندازه­گیری عملکرد و گزارش­های مالی و غیرمالی تغییرات چشمگیری در سازمان بوجود آمده است.

درواقع ، امروزه گزارشگری باید با تغییر نیازهای استفاده‌کنندگان حرکت نماید، و در غیر این صورت کارآمدی و اثر بخشی را ازدست می­دهد. بدون شک این موضوع زمانی از اهمیت بسزایی برخوردار می‌شود که بقاء حرفه حسابداری را در گرو پذیرش تغییرات اصولی در راستای تغییرات انجام شده در بنگاه­ه‌های اقتصادی و فضای تجارت جهانی بدانیم(کزازی، 1382،ص 25)

رشد فزاینده فعالیتهای اقتصادی در دنیای امروز بخصوص برای سازمان‌هایی که در دنیای پرشتاب رقابت حضوری فعال دارند، موجب بروز مسائل پیچیده مالی گردیده است. برای پاسخگویی به این مسئله و ارائه راه‌حل­ها و تصمیم­گیریهای صحیح ضرورت گزارش‌های مالی بهنگام و جامع از جمله نگرانی‌های مدیران اجرایی بنگاه های اقتصادی شده است.