مبانی نظری برنامهریزی منابع سازمانی ERP , شاخصهای عملکردی ERP ,کارت امتیازی متوازن
فصل دوم ادبیات و پیشینه تحقیق
2-1 پیشینهای از برنامهریزی منابع سازمانی ERP 11
2-1-1 دهه 1960 کامپیوترهای اولیه برنامهریزی احتیاجات مواد MRP 12
2-1-2دهه 1970 توسعههای MRP، سختافزار و نرمافزار کامپیوتری 13
2-1-3 دهه 1980 MRP II: 15
2-1-4 دهه ابتدایی 2000 – ادغام شرکتهای نرمافزاری 17
2-2 ضرورت بررسی شاخصهای عملکردی ERP 17
2-3 فاکتورهای عملکردی سیستمهای ERP: 22
2-4 انواع مدلهای ارزیابی عملکرد 22
2-4-1 تعریف انواع مدلهای ارزیابی عملکرد 24
2-4-1-1 مدل تعالی سازمانی (EFQM) 25
2-4-1-2 مدیریت بر مبنای هدف (MBO) 25
2-4-1-3 هوشین کانری (Hoshin Kaneri) 25
2-4-1-4 مدل بررسی تاثیر سرمایهگذاری در بخش فناوری اطلاعات بر عملکرد سازمان 27
2-1-4-5 مدل خلق ارزش سیستمهای ERP 27
2-5 کارت امتیازی متوازن 30
2-6 معرفی وجوه کارت امتیازی متوازن 31
2-6-1 وجه مالی 33
2-6-2 وجه مشتری 34
2-6-3 وجه رشد و یادگیری 34
2-6-4 وجه فرآیندهای داخلی 34
2-7 مدل پیشنهادی و شاخص های تحقیق 42
2-7-1 دیدگاه فرآیندهای داخلی 44
2-7-1-1 شفافیت اطلاعاتی و ساده سازی فرآیندها 44
2-7-1-2 کاهش زمان سیکل 44
2-7-1-3 کاهش هزینه ها و ضایعات 44
2-7-1-4 کارایی برنامه ریزی تولید 44
2-7-2رشد و یادگیری 45
2-7-2-1 بهبود فرهنگ سازمانی 45
2-7-2-2بهبود قابلیت ها و توانایی مدیران 46
2-7-2-3 بهبود قابلیت های کارکنان 46
2-7-2- 4کسب منافع استراتژیک برای سازمان 46
2-7-3دیدگاه مشتریان 46
2-3-3-1 بهبود سیستم ارتباط با مشتریان 46
2-7-3-2 کاهش زمان انتظار 47
2-7-3-3 بهبود کیفیت محصولات 47
2-7-3-4 افزایش رضایت مشتریان 47
2-7-4 دیدگاه مالی 47
2-7-4-1 نرخ بازگشت سرمایه ( ROI ) 47
2-7-4-2 نرخ بازگشت دارایی ها (ROA) 47
2-7-4-3 بهره وری مالی سازمان 47
2-7-4-4 حاشیه سود 48
2-8 بررس فاکتورهای موثر در موفقیت پیاده سازی ERP 48
2-8-1 مدیریت ارشد 48
2-8-2 قهرمان پروژه 49
2-8-3 کمیته راهبری 50
2-8-4 مشاوران پیاده سازی 50
2-8-5 شایستگی تیم پروژه 50
2-8-6 همکاریهای بین فروشنده و مشتری 52
2-8-7 ابزار فروشندگان 52
2-8-8 پشتیبانی فروشنده 52
2-8-9آموزش کاربر 52
2-8-10 مدیریت انتظارات 53
2-8-11 انتخاب با دقت بسته مناسب 53
2-8-12 مدیریت پروژه 54
2-8-13 سفارشی سازی 55
2-8-14 تجزیه و تحلیل و تغییر داده ها 56
2-8-15 مهندسی مجدد فرآیندها 57
2-8-16زیر ساخت فناوری اطلاعات 57
2-8-17 منابع تخصیصی 58
2-8-18 مدیریت تغییر 58
2-8-19 ایجاد اهداف مشترک 58
2-8-20 آموزش فرآیندهای کسب و کار جدید 59
2-8-21 ارتباطات درون سازمانی 59
2-8-22 همکاری درون سازمانی 60
2-8-23 مستند سازی 60
2-8-24 فرهنگ سازی ERP در سازمان 60
2-8-25 سازماندهی پروژه 61
2-8-26 تهیه برنامه زمان بندی تفضیلی اجرای پروژه 61
2-8-27 آموزش تیم اجرای پروژه 62
2-8-28 آغاز اجرای سیستم با ماژولی که از شانس موفقیت بالاتری برخوردار است 62
2-9 فاکتورهای موثر در موفقیت ERP در سه فاز 62
2-10 مباحث انسانی در پیاده سازی پروژه ERP 63
2-11 فاکتورهای موفقیت ERP در کسب و کارهای کوچک 66
2-12 عوامل کلیدی موفقیت ERP از دیدگاه پانورما 66
2-13 فاکتورهای موثر در موفقیت ERP از دیدگاه پاستور 67
2-14 اثرات موفقیت پیاده سازی ERP 68
2-14-1 حسابداری 69
2-14-2 هزینه ها 70
2-14-3 تولید و تدارکات 71
2-14-4روابط عرضه کننده و مشتری 71
2-14-5 مدیریت اطلاعات 72
2-14-6 سازمان و فرهنگ 72
2-15ارتباط بین ساختارهای تشکیل دهنده موفقیت پیاده سازی ERP 74
2-15-2 ارتباط بین مهندسی مجدد و فرهنگ سازی 75
2-15-3 ارتباط فرهنگ سازمانی و مدیریت تغییر 76
2-16 تاریخچه ای از شرکت هواپیمایی هما 76
2-17دوران طلایی 78
2-17 چارت سازمانی 80
-1 پیشینهای از برنامهریزی منابع سازمانی ERP
هدف از این گفتار بیان تاریخچهای درباره برنامهریزی منابع سازمانی (ERP) است. در اینجا سعی میشود تامینکنندگان اصلی ERP و نیز تاثیرات کلی توسعه سختافزار و نرمافزارهای کامپیوتری بر این صنعت و نیز ادغام صنایع که اخیراً رخ داده است مورد بررسی اجمالی قرار گیرد. منابع لازم در این موضوع نیز از مصاحبههایی که با آقایان ای دی، مک وبینی بنیانگذار شرکت Edward’s. Dj ریک آلن نایب رئیس پیشین بخش مدیریت مالی و ریک سؤ مشاور پیشین شرکت Edward’s D.j بدست آمده است. همچنین از اطلاعات آقای بیل رابینسون که سمت مشاور صنعتی را در اواسط دهه 80 در IBMداشته، در تدوین این بخش استفاده شده است. حرکت از MRP که در اواخر 1970 و اوایل 1980 صورت گرفته در اثر نیاز به یکپارچهسازی توابع مختلف منابع سازمانی بوده است. نکته قابل توجه در اینباره این است که بسیار پیش از آنکه سازمانها به سوی ساختار تخت در اوایل دهه 1990 پیش بروند و نیاز به یکپارچهسازی دادهها را به عنوان یکی از بناهای اصلی کسب و کار تشخیص داده بودند. در ادامه تاریخچهای از ERP و رابطه آن با یکی دیگر از سیستمهای قبلی آن یعنی MRP II بیان میگردد.
برای جامع بودن مطلب، تاریخچه سیستمهای اطلاعاتی را از دهه 1960 بررسی کرده سپس با سرعت از این دوره گذشته و پیشینه این سیستمها را در دورههایی که توسعههای مهمی در آن رخ داده بسط داده تا به دوره فعلی برسیم.
2-1-1 دهه 1960 کامپیوترهای اولیه برنامهریزی احتیاجات مواد MRP
در دهه 1960 عمده فشار رقابتی مربوط به هزینه بود. به تبع آن استراتژی ساخت و تولید، متمرکز بر محصول و حجم بالای تولید، برای حداقل کردن هزینهها با توجه به فرض شرایط اقتصادی پایدار بود. در اوایل این دهه تمرکز نرمافزاری بیشتر بر روی سیستمهای کنترل موجودی بود. در این مدت همچنان بیشتر از مفاهیم سنتی کنترل موجودی برای توسعه نرمافزارهای مرتبط استفاده میشد. معرفی سیستم کامپیوتری نقطه سفارش مجدد ROPکه شامل اندازه اقتصادی سفارش و نقطه اقتصادی سفارش بود، نیازهای اساسی تولید برنامهریزی و کنترل MPC این سازمانها را برآورده میکرد.
در این راستا اولین تلاشی که سازمانها برای دستیابی به سیستم یکپارچه اطلاعاتی انجام دادند در قالب یک گروه از نرمافزارها به نام پردازندههای صورت مواد BOMPS به منظور استفاده بهینه از مواد، تجهیزات و نیروی انسانی مورد استفاده قرار میگرفت. روش کامل در این برنامهها بدین صورت بود که مقدار مورد نیاز محصول به همراه اجزاء و قطعات مورد نیاز برای تولید آن محصول به سیستم وارد میشد و سیستم میتوانست بر اساس آن، همه مواد مورد نیاز برای تولید آن مقدار محصول را محاسبه و ارائه کند. بر اساس این نتایج، پرسنل تدارکات قادر بودند برای خرید و تدارک موارد مورد نیاز، برنامهریزی لازم را به عمل آورند. ولی مشکل عمدهای که این نرمافزارها داشت آن بود که مقادیر مواد و قطعات موجود در خط تولید و یا مقادیر موجودی مانده در انبار که از تولیدیهای قبلی باقی مانده بود را در نظر نمیگرفت. بنابراین میزان موجودی انبار به مقدار قابل توجهی افزایش مییافت. از سوی دیگر زمان تاخیر در سفارش مواد و تهیه آن نیز در محاسبات مدنظر قرار نمیگرفت. بنابراین سعی در تولید نرمافزارهایی برای کنترل موجودی انبار گسترش یافت و توجه مدیران به سمت سیستمهای برنامهریزی مواد مورد نیاز MRP سوق یافت MRP سیستم ابتدایی و نیز ستون فقرات MRP II در اواخر 1960 و به واسطه همکاری بین شرکت Case, j که تولیدکننده تراکتور بود و نیز شرکت IBM متولد شد. در آن زمان نرمافزار کاربردی MRP یک روش برای برنامهریزی و زمان بندی مواد برای ساخت و تولید محصولات پیچیده بود. سیستمهای اولیه کامپیوتری شده در MPC، برای مثال PICS شرکت IBM، سیستم تولید و کنترل موجودی بود که برای ذخیره کردن دادهها، از نوار مغناطیسی استفاده میکرد. فایلهای اصلی Master File اقلام موجودی روی نوار ذخیره میشد نوارهای مربوطه به تراکنش در طی هفته تکمیل میشدند و با استفاده از این نوارها، نوارهای اصلی Master tape بهروزآوری شده به علاوه لیستی از سفارشات بر پایه محاسبات انجام گرفته برای مقادیر سفارش، موجودی اطمینان و موجودی در دست حاصل میشدند.